Saturday, May 5, 2018

विज्ञान राक्षस : 4 : राक्षसाशी गाठ

4.

विज्ञान राक्षस : 4 : राक्षसाशी गाठ
___________________________


ठण ऽऽ ठण ऽऽ इंग्रजीचा दुसरा तास संपला. कुलकर्णीबाई वर्गातून बाहेर पडल्या. पोरांच्यावरची वसवस संपली. तुम्हाला धड शुद्ध मराठी बोलता येत नाही, तर तुम्ही इंग्रजी काय शिकणार ?" त्या जाता जाता शेरा मारून गेल्या.

वर्गात खेडघातल्या पोरांची त्यांच्या खेडवळ उच्चारावरून हेटाळणी व्हायची. 'नर्मदेतले गोटे' म्हणून त्यांना पदवीदान व्हायचे. प्रत्येक तासाला
थोडेफार असेच घडायचे. तास कधी संपेल असे पोरांना वाटायचे. त्यात पानसे गुरुजींचा पुढचा तास गोष्टीचा. त्यामुळे दुसरा तास सपता संपायचा
नाही. दुसरा तास केव्हा संपतो हे पाहण्यासाठी हल्ली बरीच मुले शाळेत घड्याळ घालून यायला लागली होती. मग वारंवार घडघाळात पाहिल्या
बद्दल बोलणी पण खात होती.

दुसरा तास संपल्यावर सर्वांच्या डोक्यांत एकच विचार होता. 'आता त्या राक्षसाच्या तावडीत सापडलेल्या सुदाम व ज्ञानेश्वर यांचे काय होणार ?’ मुले तर्कवितर्क करीत होती. यावरच चर्चा चालू होती. इतक्यात पानसे गुरुजी वर्गात आले. मुलांचा ‘एकसाथ नमस्ते ' झाला. पानसे गुरुजींनी 'बसा' म्हटल्यावर सर्व वर्ग बसला. पण तुक्या ढेरे मात्र उभाच होता.

त्याने सरांना विचारले, "सर, त्या आग्यावेताळाने त्या पोरांना खाल्लं का हो ?"

"अरे, असा अधीर होऊ नकोस पुढची गोष्ट ऐक म्हणजे सारं काही समजेल. " असे म्हणून पानसे गुरुजीनी गोष्ट पुढे सुरू केली :

खडकातून निघणारा धूर व धुरातून ऐकू येणारा हसण्याचा आवाज दोन्ही जोरजोरात वाहू लागले. सुदाम व ज्ञानेश्वर यांची अगदी घाबरगुंडी उडाली. दोघांनीही घट्ट डोळे मिटून घेतले.

सुदाम ज्ञानेश्वरच्या खांद्यावर हात ठेवीत म्हणाला, "ए देन्या, अरं हा तर भुताचा आवाज "

“ कोण भू भू भूत ...?" ज्ञानूची बोबडी वळाली.

"हा… हा… हा… मी भूत नाही," धुरामधून आवाज आला.

"अरे बापरे, भू भू भूत नाही तर मग, तुम्ही कोण ? भूतोजीराव आहात?" सुदामने भीत भीत प्रश्न केला.

"अरे, भूत नाही म्हणून एकदा सांगितलं ना ? मग पुन्हा भुतोजीराव काय म्हणतोस ?

" चु.. चु.. चुकलं भुतोजीराव."

" बघ, पुन्हा म्हणालास का भुतोजीराव.."

"मा… मा… माफ करा. मग आपण कोण वेताळराव आहात ?"

"मी वेताळ पण नाही."

" अगदी खरंच ? मग म्हण बरं राम राम तीन वेळा ." देनू उसने अवसान आणत म्हणाला.

"राम, राम, राम, झाली का आता खात्री ? मी विज्ञानराक्षस आहे. हा.. हा.. हा.. घाबरू नका.. डोळे उघडा."

'राक्षस' म्हटल्यावर सुदाम व ज्ञानेश्वर दोघेही हादरले त्यांना घामच फुटला. दोघांनीही हळूच डोळे किलकिले करून समोर पाहिले. आणि
काय ? खरेच समोर एक राक्षस उभा होता !

भला मोठा प्रचंड देह.. कमरेवर हात.. डोक्यावर टोपल्याच्या आकाराची फिरती एन्टिना.. त्यावर सतत वेगवेगळ्या लहरी येत-जात होत्या.. याशिवाय डोक्यात ट्रान्झिस्टरच्या एरियलसारख्या पाचसात एरियल होत्या.. एन्टिना व एरियल यामुळे राक्षसाला जगात कुठे काय चालले आहे ते दिसत व ऐकू येत असावे.. त्याचे डोळे म्हणजे हजार कँडलपॉवरचे लालभडक दिवेच.. त्यांची सारखी उघडझाप चालू होती.. बुद्धासारखे कानात ताणकाटे कोंबत होते.. गळ्यात पाचसात आधुनिक पद्धतीचे मीटर्स, यंत्रे यांची माळ होती.. दंडवर वायर्स गुंडाळलेल्या होत्या व त्यावर एक ट्रान्समीटर होता.. हातातील मनगटात घड्याळासारखी यंत्रे होती.. कमरेभोवतालच्या पट्टयात वेगवेगळ्या प्रकारचे तापमापक होते.. त्यातील पारा खाली वर होत होता . इतरही अनेक उपकरणे कमरेला लटकलेली... छातीवर, पोटावर पायावर गणित, विज्ञान, रसायन यांतील विविध सूत्रे लिहिलेली...
शरीरावरील वेगवेगळ्या मीटरचे आवाज… टक्, क्लिक.. टक्, क्लिक .. वातावरणातील शांततेला भेडसावीत होते.. हसण्यासाठी उघडलेला जबडा म्हणजे एक भली मोठी गुहाच.. त्याच्या हसण्याने आसपासचा परिसर अगदी दणाणून गेला होता...

गोष्टीतल्या राक्षसाप्रमाणे हा राक्षस आता आपल्याला खाणार या कल्पनेने सुदाम व ज्ञानेश्वर अगदी गांगरून गेले.. त्यांचे पाय लटलट कापू लागले.. अंग थरथरू लागले.. दोघेही घामाने डबडबले ..

काय रे पोरांनो, तुम्ही इकडे कशासाठी आलात?" विज्ञानराक्षसाने थोडे दरडाडूनच विचारले.

सुदाम व ज्ञानेश्वर यांच्या तोंडून शब्द फुटेना .. त्यांची दातवीळ बसली..

सुदाम व ज्ञानेश्वर यांच्याकडून काहीच उत्तर आले नाही म्हणून राक्षस पुन्हा म्हणाला,
" ए बच्चांनो, शाळा बुडवून इकडे आलात ना ? खोटे बोलू नका. "

राक्षसाला सारे माहीतच दिसत होते. तेव्हा त्याला शरण जाण्याखेरीज सुदाम व ज्ञानेश्वर यांना दुसरा मार्ग नव्हता. सुदामने थोडा धीर केला. हात जोडले व राक्षसाला विनवणीच्या स्वरात तो म्हणाला, "राक्षस महाराज, आम्ही तुम्हाला समदं अक्षी खरं खरं ते सांगतो. पण तुम्ही आम्हाला खाऊ नगा."

"हा.. हा.. हा.. मी तुम्हाला मुळीच खाणार नाही, खुळ्या पोरांनो."

राक्षसाच्या या उत्तराने सुदाम व ज्ञानेश्वर यांना हायसे वाटले. सुदाम म्हणाला,

"काय म्हणता ! तुम्ही आम्हाला खाणार नाही ? राक्षस महाराज, तुम्ही लई चांगले आहात. पण शपथ घेऊन सांगा की, तुम्ही आम्हाला खाणार नाही म्हणून."

"अरे वेड्यांनो, माझ्या शब्दावर विश्वास ठेवा. मी लोकांना खाणारा राक्षस नाही. मी विज्ञानयुगातील विज्ञानराक्षस आहे. मी सर्वांना मदत करतो. अज्ञानाचा अंधार पळवतो. अडचणीतून मार्ग दाखवितो. तुम्हालाही काय पाहिजे ती मदत देईन. पण तुम्ही माझ्याशी खोट बोलता कामा नये."

विज्ञान राक्षस मुलांना अभय देत म्हणाला :

राक्षसाच्या आश्वासनामुळे सुदाम व ज्ञानेश्वर यांच्या जीवात जीव आला.

"राक्षसमहाराज, खरोखरच तुम्ही किती किती चांगले आहात ! मी मारलेला दगड तुम्हाला लागला नाही ना ? माझा काही तुम्हाला मारण्याच हेतू नव्हता. "सुदाम दिलगिरीच्या सुरात म्हणाला.

" फालतुक बडबड बंद करा. तुम्हाला काय पाहिजे ती मदत लवकर मागा." राक्षसाने जणू हुकूमच सोडला.

सुदाम व ज्ञानेश्वर अगदी गोंधळून गेले. त्यांना काहीच सुचेना. जिवावर बेतलेला प्रसंग दूर तर झालाच आणि शिवाय हवी ती मदत देण्याचे
आश्वासन. आणखी काय हवे ?

सुदाम हळू आवाजात ज्ञानेश्वरला म्हणाला,
"ए देन्या, माग ना तूच काही तरी. "

" मला काय मागावं तेच सुचेना," देन्या कुरकुरला.

"ए देन्या, सांग ना आपल्याला तो विज्ञानाचा अभ्यास जमत नाही म्हणून विज्ञानातले ते वेडेवाकडे नियम बदलून एकदम सोपे करा म्हणावं. कायमची कटकट तरी मिटेल. " सुदामने डोळे चाळविले,

ज्ञानूने सगळा धीर गोळा केला आणि बोलला,
"बरं का राक्षसमहाराज, हे आपलं विज्ञान आहे ना विज्ञान...., याचं काय आहे , आपले विज्ञान आहे ना ......"

"ऐकलं सगळे … तुम्हाला विज्ञानातले नियम समजत नाहीत. हेच ना ? " राक्षसाने वाक्य पुरे केले.

"हो ना आम्हाला विज्ञान अजिबात समजत नाही. त्यामुळे त्यावरील गृहपाठ पण जमत नाहीत. गृहपाठ न केल्याबद्दल होणारी शिक्षा चुकविण्या
साठी आम्ही शळा बुडवून फिरत फिरत इकडे आलो.", देनुने एका दमात सगळे सांगून टाकले.

"आमची अभ्यास करण्याची इच्छा आहे पण ते विज्ञान आमच्या डोक्यातच शिरत नाही. काय ती प्रकाशाची दांडगी गती ! एका सेकंदाला एक मिटर वेगाने धावला तर मरल काय बेटा ? " सुदामनेही आपले मन मोकळे केले.

"ध्वनी प्रकाशासारखा सरळ रेषेत गेला व प्रकाश ध्वनीसारखा सर्व दिशांनी गेला तर काय जाईल त्याच्या बाचं ! आणखी ...." ज्ञानेश्वरला आणखी बरेच काही सांगायचे होते. मुले अगदी मोकळेपणाने बोलत होती.

"बस, बस, आलं सारं माझ्या लक्षात. विज्ञानातील वेगवेगळ्या नियमांचे महत्व तुम्हाला पटलेले दिसत नाही. हीच ना तुमची मुख्य अडचण ?" राक्षसाने जणू त्यांच्या मनातलेच जाणले.

"अगदी खरे आहे हे राक्षस महराज. तुम्ही देता का हे नियम आम्हाला समजावून ? " सुदामने राक्षसाला विनंती केली.

"आम्हाला हे नियम समजले, पटले तर आम्ही अगदी रोज अभ्यास करू, अगदी आई शप्पथ."

"नियम समजल्यावरही आम्ही अभ्यास केला नाही तर तुम्ही आम्हाला खुशाल खाऊन टाका. " सुदाम व ज्ञानेश्वर यांनी राक्षसाना ग्वाही दिली.

पोरे अगदी कळवळून बोलत होती. आपल्याला काहीही येत नाही याची त्यांना जाणीव होती. पण कोण चांगले शिकवले तर शिकण्याची त्यांची तयारी होती. राक्षसाने त्यांचे मन जाणले. मग राक्षसाने त्यांना सांगितले,

"ठीक आहे बाळांनो, मी तुमची मनोकामना पूरी करतो. इकडे या... या या अंगठ्या उजव्या हाताच्या मधल्या बोटात घाला.. घातल्यात ..?
आता डोळे मिटा आणि मी सांगतो तो मंत्र तीन वेळा म्हणा. लगेच तुम्ही कल्पना नावाच्या ग्रहावर जाऊन पोचाल. तिथे समजेल तुम्हाला सारं काही.... "

"हं, म्हणा मंत्र तीन वेळा...."

"आला मंतर कोला मंतर
गुंडू, फोंडू, यंडू, धोंडू ..
जंतर मंतर काम कलंतर
किट-कॅट, फिट-फॅट ..
जल्दी जल्दी तोडकर अंतर
टिंग-टॉंग पिंग-पॉंग ..
ले चल हमको कल्पना ग्रहपर. "

पानसे गुरुजींच्या तोंडून हा गमतीचा मंत्र ऐकून वर्गातल्या पोरांना हसू फुटले.

" वा ऽ वा ऽ एकदम झकास मंत्र !"

मुलांचा हा शेरा ऐकून गुरुजी पुढची कथा सांगू लागले ..

सुदाम व ज्ञानेश्वर यांनी अंगठया घातल्यावर राक्षसाने सांगितलेला मंत्र डोळे झाकून तीन वेळा म्हटला...

"आणि ..? आणि पुढे काय झालं असेल ..? विचार करा बघू..!! " पानसे गुरुजींनी मुलांच्यात प्रश्न सोडला. अन् घंटा झाल्यामुळे पानसे गुरुजी
निघून गेले.

गोष्टीशी एकरूप झालेली मुले तर्कवितर्क करू लागली. पोरां मनांत आता एकच मंत्र घोळत होता -
"टिंग-टॉंग पिंग-पॉंग ..
ले चल हमको कल्पना ग्रहपर. . "

सारी पोरे हाच मंत्र गुणगुणत होती. पुढच्या तासाला आलेल्या शिक्षकांना कळेना.. इयत्ता नववीच्या इरसाल कार्टयांनी हे काय नवीनच फॅड
काढलंय ..?? काय तर म्हणे- पिंग-पॉंग, टिंग-टॉंग ...
___________________________

विज्ञान राक्षस

" विज्ञानावर आधारित शास्त्रीय नियमांची आलटा पालट झाली तर काय गम्मत घडेल हे सांगणारी विज्ञान कल्पनिका .."

लेखक :
पु. ग. वैद्य © 1977
संपादन व पुनर्लेखन :
प्रसाद पोफळी
9822569648

No comments:

Post a Comment

विज्ञान राक्षस : 5 : हळूनगरी

5. विज्ञान राक्षस : 5 : हळूनगरी _____________________________________ दुसरा तास संपल्याचे दोन टोले झाले. पानसे गुरुजी नववीचा क्लास घे...